About Olivier Pauwels

De verhalen over de oorlog en het nazisme die zijn grootvader hem vertelde en die hij als kind met verbijstering aanhoorde, hebben Olivier Pauwels niet alleen als mens getekend, maar beïnvloeden ook zijn beeldend oeuvre. Hoewel hij sinds een 15-tal jaar gedreven bezig is met schilderen en met het maken van sculpturen, lijkt zijn artistieke productie nu pas op kruissnelheid te komen. Een cruciaal moment in deze prille artistieke loopbaan was toen de jonge kunstenaar (met een background die zich in de skate- en graffiti-wereld situeert én een grafische opleiding) middels een schoolopdracht bij toeval in de ban geraakte van… poppen. Dat hij zich voor zijn allereerste creatie op papier-maché moest beroepen is slechts een voetnoot. Het was het grasduinen op zolder dat zou leiden tot een verterende fascinatie voor poppen en de bizarre, dreigende wereld die hij op basis van die troetels zou gaan scheppen.

Immers vond hij er niet alleen maar poppen. Zijn zoektocht naar het nodige materiaal voor zijn allereerste plastische schooltaak reveleerde tegelijk ook tal van in onbruik geraakte instrumenten en toestellen, een oude radio bijvoorbeeld. Hij haalde die apparaten uit elkaar, linkte onderdelen ervan (raderwerkjes, plaatjes, boutjes, maar ook codes) aan de idee van een soort wezen dat je probleemloos zou kunnen manipuleren. Zonder het te beseffen was zijn eerste cyberpop geboren.

En terwijl behoorlijk bevreemdende creaturen onder zijn blijkbaar erg vaardige handen aanvankelijk mondjesmaat gestalte kregen, stelde hij vast dat wat hij vorm had gegeven (hem) bijwijlen ook deed huiveren. Onverminderd spookten grootvaders verhalen door zijn hoofd, over oorlog en brainwashen, van een uitverkoren Arisch ras tot het klonen in functie van macht en (ver)geldingsdrang. Hij beet zich vast in de materie en aanverwante lectuur zou zijn argwaan voor de ergerlijke pretentie van het Westen in verband met experimenteren nog meer voeden. De arrogantie waarmee in ons gecultiveerde deel van de wereld wordt geclaimd dat het leven en de natuur indien nodig wel even naar de hand kunnen worden gezet, irriteert hem mateloos.

Verhalen, wetenschappelijke literatuur, (vak)kundigheid, gedrevenheid en fantasie zouden allengs leiden tot een bijzonder eigenzinnig en authentiek oeuvre. Aan de rand van de stad (Oostende) zondert de jonge kunstenaar zich af in het ruim atelier en bouwt er aan een geheel eigen wereld die eigenlijk één grote waarschuwing is voor wat er zich buiten afspeelt : oorlog, geweld, macht, geldgewin, fundamentalisme…

En terwijl hij gedreven kleine, bizarre wezens naar zijn hand zet wordt de wereld er niet beter op. Kunst kan de wereld niét redden! Pauwels' verhalen, visioenen en zijn visie op hoe de wereld evolueert krijgen vorm in bevreemdende en intrigerende creaturen die onmiskenbaar appelleren aan misstanden, wreedheden en ingrepen, omdat elementen ervan en attributen zo herkenbaar zijn. Zoals auteur Aldous Huxley (Brave New World, 1932) lang geleden voorspelde hoe de toekomstige "ideale" maatschappij uit categorieën zelf bedachte en geschapen Alfa's, Bèta's en Gamma's zou bestaan, zo is ook de jonge kunstenaar bezig met het vormen van een eigen artistieke gemeenschap met angstwekkende geweldpotentie. Uit onze wegwerpmaatschappij recupereert hij moeiteloos tekens die hij in zijn creaturen incarneert. De klassieke pop dient als basismodel voor zijn artistieke meute. Hij haakt ledematen uit elkaar en creëert een volslagen nieuw wezen. Kiest een pose.
Als dat voor elkaar is, wordt de creatie in polyester gegoten. Gevonden en gerecupereerde elementen worden op het lijf geënt of onderhuids, goed zichtbaar ingeplant. Hij "kloont" naar hartelust. Zijn ondertussen dermate verfijnd technisch vermogen laat hem toe ook heel subtiel met lichtsignalen te werken of bepaalde lichaamsdelen of attributen in beweging te brengen. Zo ontstaat het gevoel dat misschien ooit eens het hele wezentje tot de actie zou kunnen overgaan. Ontsproten aan gerecupereerd materiaal zijn ze al behoorlijk gehavend en hoeven dus nergens nog bang voor te zijn. Ze zouden onvervaard naadloos uitvoeren wat hun maker beveelt. Ooit, ergens, misschien.

Alleen een zucht hebben ze vandoen om tot de actie over te gaan. En wat als het om duizenden exemplaren zou gaan en hij/iemand ze pakweg mensengroot zou maken?

Olivier Pauwels maakt tot de verbeelding sprekende cyberpoppen die de wreedheden van vroeger, vandaag en morgen in zich dragen en de kijker tot nadenken moeten stemmen. Zo stelt hij met lede ogen vast hoe zijn zoontje van vier al urenlang aan de buis gekluisterd zit.

Zijn troetel is niet langer een pop of een beer, maar een… televisiescherm! Ook de eigen, intieme leefwereld voedt het artistieke proces en mondde onlangs uit in een creatie die hij "Television-baby" doopte : een grote pop die nog wel een beer in de hand houdt, maar de snoet van de troetel is vervangen door een tv-scherm. Het grote beeld staat op een hoge sokkel die bestaat uit op elkaar gestapelde video's met termen als "violence" en "porno" op. Wie weet, waarschuwt de kunstenaar, komt na de digitale identiteitskaart ooit de chip. En ondertussen dijt Pauwels' artistieke meute serieus uit. Alles is maakbaar in deze wereld, zegt hij. En als je zoveel soldaten kan maken en manipuleren, dan verdwijnt straks misschien ook het laatste greintje moraal, want wat je dan naar het front stuurt kan je amper nog mensen noemen. Het zijn eigenlijk robots.

In het atelier tasten we enkele van zijn cyberbaby's af. Het wordt almaar duidelijker hoe de maker ze van binnenuit kan sturen. Het is speuren op en in het lijf, naar nummers, codes, artistieke tatoeages en hun handelsmerk: "BOHI", het in een heel bijzondere typografie vorm gegeven pseudoniem voor Olivier Pauwels, de stempel van de maker… Tussen creaturen en dozen en bakken vol onderdelen ook literatuur. "Landing in Normandië", "De bevrijding", "Oorlog te land"… ik lees de titels van dikke ruggen af. En toch is Olivier Pauwels geen doemdenker. Hij verwittigt dan wel voor wat zou kunnen gebeuren, maar koestert nog altijd wat schoon is, zowel van buiten als binnenin. Hij schept een bijzonder duale artistieke wereld, want naast de niet mis te vatten boodschap en de wreedaardige uitstraling, blijven zijn geesteskinderen ondanks alles ook een beetje pop en troetel en zijn ze verdomd goed gemaakt. Bovendien is er vaak dat snuifje humor, hun houding (tussen dans en krijgs), een punkkapsel, zwemvliezen, een kokette helm, extra dunne beentjes…

Heel belangrijk lijkt het me dat Olivier Pauwels niet vervalt in routine. Zijn wezens blijven verrassen, telkens weer, zijn telkens weer dan dat tikkeltje anders. Zijn fantasie is grenzeloos. Zijn ook technisch zeer verfijnde mixed media schilderijen vullen de wereld van zijn beelden perfect aan. Maar het zijn vooral zijn spitante assemblages die mij zowel qua fantasie, technisch vernuft als originaliteit doen denken aan kleppers als Vic Gentils en Panamarenko.

Johan Debruyne

Exhibitions of Olivier Pauwels

Would you like to be informed of future Olivier Pauwels exhibitions? Please click here.

1999 : Catacombines, Casino Oostende
2001 : Fallen Angels , 3D - Gallerij, Oostende
2002 : Nacht van de galerijen , Oostende
2002 : Contest Art 5 , Fort Napoleon, Oostende
2003 : Project JerryCan , 3D - gallerij , Oostende
2004 : Quartiennale, Overpelt
2004 : Love , Sex and Intelligence , 3D - gallerij, Oostende
2004 : Ei & werk , Mönchengladbach, Duitsland
2005 : Creativity Contest Red Bull, Antwerp Space event
2005 : Salon Oostendse kunstenaars , Feest en kultuurpaleis
2006 : Pop in a box , Box 38 , Oostende
2006 : Brokken Cultuur - Cultuur Brokken, Station Oostende
2006 : Artlink nocturne , Artstore Brugge
2007 : Karel gaat vreemd, Hotel Karel de Stoute Brugge
2007 : Art is War , 3D - Gallerij , Oostende
2007 : De kunsthoek , Mol
2007 : Nocturne Artlink, Artstore Brugge
2007 : Lineart Gent
2007 : Galerie Margalef & Gipponi, Antwerpen
2008 : Solotentoonstelling Artstore Brugge
2008 : Lineart Gent

Would you like to be informed of future Olivier Pauwels exhibitions? Please click here.